Học bạ số: Xây dựng cơ sở dữ liệu ngành giáo dục thống nhất, đồng bộ và liên thông
Thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Phú Thọ đã và đang đẩy mạnh triển khai học bạ số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên từ năm học 2025 - 2026. Việc đưa học bạ số vào sử dụng không chỉ hiện đại hóa công tác quản lý mà còn tăng cường kết nối, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành giáo dục thống nhất, góp phần cải cách thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch.
Giáo viên Trường THPT Minh Hòa tạo lập và quản lý học bạ số
Đồng chí Hoàng Mạnh Cường - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Bộ GD&ĐT và UBND tỉnh, Sở GD&ĐT đã xây dựng kế hoạch triển khai học bạ số trong toàn bộ các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên từ năm học 2025 - 2026. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc thay thế học bạ giấy mà còn hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu giáo dục thống nhất, bảo đảm kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và nhu cầu tra cứu của học sinh, phụ huynh. Để triển khai trên toàn tỉnh, Sở GD&ĐT đã chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục chuẩn bị đầy đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, phần mềm quản lý và nhân lực. Đồng thời, tổ chức tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng sử dụng chữ ký số, quản lý hồ sơ điện tử cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên; phối hợp rà soát, cấp tài khoản thư điện tử công vụ và chữ ký số, đảm bảo sẵn sàng vận hành hệ thống học bạ số trên toàn tỉnh.
Thực tế triển khai tại các cơ sở giáo dục cho thấy, học bạ số bước đầu mang lại nhiều chuyển biến tích cực. Tại Trường Tiểu học Đồng Lương, xã Đồng Lương, nhà trường đã thí điểm học bạ số từ năm học 2023 - 2024. Việc chuyển từ học bạ giấy sang học bạ số đã giúp giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công. Thay vì phải in ấn, ký tay từng trang học bạ, giáo viên chỉ cần thao tác trên hệ thống để hoàn tất quy trình ký số.
Cô giáo Vi Thị Bích Thọ - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hiện nhà trường sử dụng phần mềm Vnedu để tạo lập học bạ số; hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn đều thực hiện ký số trên hệ thống. Giáo viên nhập kết quả học tập của học sinh, dữ liệu được đồng bộ, sau đó tiến hành chốt và ký số; trên cơ sở đó, hiệu trưởng ký duyệt và đóng dấu học bạ. Tất cả các thao tác đều được thực hiện trên môi trường số, đảm bảo tính thống nhất, chính xác, khoa học, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tăng tính minh bạch trong đánh giá, xếp loại học sinh. Hơn thế, việc áp dụng học bạ số không phát sinh chi phí đối với học sinh nên tạo được sự đồng thuận cao của phụ huynh và toàn xã hội.
Cán bộ, giáo viên Trường Tiểu học Đồng Lương được tập huấn về học bạ số
Còn tại Trường THPT Phù Ninh, công tác chuẩn bị triển khai học bạ số có nhiều thuận lợi. Cô giáo Trình Trần Lan Anh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Năm học 2025 - 2026, nhà trường có 1.165 học sinh. Nhà trường đã đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất, hệ thống máy tính, hạ tầng mạng Internet; tổ chức tập huấn cho toàn bộ cán bộ quản lý, giáo viên về sử dụng học bạ số. Đồng thời, rà soát, chuẩn hóa dữ liệu học sinh (đặc biệt là mã định danh, thông tin cá nhân) đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống” trên cơ sở dữ liệu ngành. Đến nay, hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn đều đã thực hiện ký số. Việc triển khai đồng bộ đã giúp nhà trường chủ động trong quản lý dữ liệu học sinh, đảm bảo tính chính xác và thuận tiện trong tra cứu, sử dụng. Đặc biệt, học bạ số có độ bảo mật và tính xác thực cao nhờ áp dụng chữ ký số theo quy định, đảm bảo dữ liệu không thể bị chỉnh sửa trái phép.
Có thể thấy, học bạ số mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đối với nhà trường và giáo viên, việc số hóa giúp tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí in ấn và lưu trữ; dữ liệu được quản lý tập trung, dễ dàng cập nhật, khai thác. Đối với phụ huynh và học sinh, học bạ số giúp việc theo dõi kết quả học tập, rèn luyện trở nên thuận tiện hơn thông qua các thiết bị điện tử khi được cấp quyền truy cập. Đặc biệt, khi thực hiện các thủ tục như chuyển trường, nhập học, dữ liệu học tập của học sinh đã được số hóa, tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục khai thác, đối chiếu thông tin nhanh chóng, giảm bớt việc cung cấp lại nhiều loại hồ sơ giấy, góp phần từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Cán bộ, giáo viên Trường THPT Phù Ninh tiếp cận, làm chủ phần mềm học bạ số
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai học bạ số tại các cơ sở giáo dục vẫn còn một số khó khăn, thách thức. Mặc dù 100% cơ sở giáo dục đã được kết nối Internet băng thông rộng, song chất lượng đường truyền chưa đồng đều. Hiện còn khoảng 30% đơn vị trường học, chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vẫn sử dụng đường truyền ADSL tốc độ thấp, ảnh hưởng đến quá trình vận hành hệ thống. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số trường chưa thực sự đáp ứng yêu cầu; năng lực ứng dụng công nghệ của một bộ phận giáo viên cần tiếp tục được nâng cao…
Theo kế hoạch, đến tháng 5/2026, các cơ sở giáo dục hoàn thành việc đánh giá, xếp loại học sinh trên hệ thống; trước ngày 1/6/2026 hoàn tất ký số, phát hành và đồng bộ dữ liệu học bạ số đối với học sinh đã hoàn thành chương trình học. Các cơ sở giáo dục tạo lập, quản lý học bạ số trên các hệ thống quản trị nhà trường đã đáp ứng chuẩn kết nối. Dữ liệu sau khi hoàn thiện được đồng bộ với hệ thống của Bộ GD&ĐT, đồng thời kết nối với ứng dụng VNeID, tạo điều kiện để phụ huynh, học sinh tra cứu, khai thác thuận tiện và thống nhất.
Việc triển khai học bạ số không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong quản lý giáo dục. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và các cơ sở giáo dục, học bạ số sẽ từng bước được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch hóa quá trình đánh giá, xếp loại học sinh và tạo nền tảng dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trong toàn ngành, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Theo phutho.gov.vn