Những điểm mới của Luật điều ước quốc tế
Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 10 đã thông qua Luật số 137/2025/QH15 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế gồm 3 điều, sửa đổi, bổ sung 22 điều, bãi bỏ 2 điều trong tổng số 84 điều của Luật Điều ước quốc tế. Trong đó, một số điểm mới của Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế 2016 như sau:
(1) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 8 Luật Điều ước quốc tế 2016 về thẩm quyền đề xuất đàm phán điều ước quốc tế. Việc sửa đổi tập trung vào việc phân định rõ trách nhiệm của cơ quan đề xuất trong việc đánh giá tính tương thích của điều ước quốc tế với các cam kết quốc tế khác, đồng thời kiện toàn quy trình xin ý kiến chỉ đạo của Chính phủ đối với các đàm phán mang tính chiến lược về an ninh quốc gia.
(2) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9 Luật Điều ước quốc tế 2016 về chuẩn bị đàm phán điều ước quốc tế. Quy định mới bổ sung yêu cầu về việc xây dựng phương án đàm phán phải kèm theo đánh giá tác động kinh tế - xã hội sơ bộ, đặc biệt đối với các điều ước quốc tế thế hệ mới, nhằm đảm bảo tối ưu hóa lợi ích quốc gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
(3) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 13 Luật Điều ước quốc tế 2016 về thẩm quyền đề xuất ký điều ước quốc tế. Nội dung sửa đổi làm rõ trình tự, thủ tục đối với trường hợp cơ quan đề xuất không đồng thời là cơ quan chủ trì đàm phán, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước và tính liên tục từ khâu đàm phán đến khâu ký kết chính thức.
(4) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 18 Luật Điều ước quốc tế 2016 về trách nhiệm của Bộ Ngoại giao trong việc kiểm tra điều ước quốc tế. Luật bổ sung quy định về thời hạn và quy trình phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp trong việc thẩm định tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản điều ước trước khi trình cấp có thẩm quyền, nhằm hạn chế rủi ro pháp lý quốc tế.
(5) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung Điều 23 Luật Điều ước quốc tế 2016 về thẩm quyền quyết định phê chuẩn điều ước quốc tế. Việc sửa đổi nhằm làm rõ quy trình trình Chủ tịch nước phê chuẩn các điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước, đặc biệt là các hiệp định liên quan đến an ninh, quốc phòng và biên giới lãnh thổ, đảm bảo phù hợp với Hiến pháp và quy định mới về phân cấp quản lý.
(6) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 32 Luật Điều ước quốc tế 2016 về thủ tục ký kết điều ước quốc tế trong trường hợp rút gọn. Quy định mới tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho việc ký kết các thỏa thuận mang tính cấp bách, hỗ trợ nhân đạo hoặc ứng phó với các tình huống khẩn cấp quốc tế, rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ giữa các cơ quan hữu quan.
(7) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung Điều 45 Luật Điều ước quốc tế 2016 về việc sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn điều ước quốc tế. Nội dung này chuẩn hóa quy trình thông báo và lấy ý kiến của Bộ Ngoại giao và các Bộ ngành liên quan đối với việc thay đổi nội dung các điều ước đa phương, đảm bảo quyền lợi của Việt Nam trong các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
(8) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung Điều 58 Luật Điều ước quốc tế 2016 về trách nhiệm của cơ quan đề xuất trong việc tổ chức thực hiện điều ước quốc tế. Luật bổ sung yêu cầu về việc xây dựng lộ trình thực thi cụ thể ngay sau khi điều ước có hiệu lực, đồng thời nhấn mạnh cơ chế phối hợp liên ngành trong việc nội luật hóa các cam kết quốc tế vào hệ thống pháp luật trong nước.
(9) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 sửa đổi, bổ sung Điều 70 Luật Điều ước quốc tế 2016 về cơ sở dữ liệu quốc gia về điều ước quốc tế. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước về điều ước quốc tế, quy định rõ trách nhiệm cập nhật, khai thác và công khai hóa các điều ước quốc tế trên môi trường điện tử để tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tra cứu và thực hiện.
(10) Luật sửa đổi Luật Điều ước quốc tế 2025 bãi bỏ Điều 75 và Điều 76 Luật Điều ước quốc tế 2016. Việc bãi bỏ này nhằm lược bỏ các quy định không còn phù hợp với thực tiễn hoặc đã được điều chỉnh bởi các văn bản quy phạm pháp luật khác về thủ tục hành chính và quản lý tài chính trong hoạt động đối ngoại.
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
Dưới đây là toàn văn Luật./.
Hằng Mến