Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế
Ngày 10 tháng 12 năm 2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Nghị quyết số 250/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo hành lang pháp lý đột phá để tháo gỡ các "điểm nghẽn", thúc đẩy hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng. Nghị quyết bao gồm 8 chương, 29 điều, quy định các cơ chế đặc thù như sau:
(1) Nghị quyết quy định cơ chế đặc thù về thẩm quyền tham gia các tổ chức, diễn đàn hợp tác đa phương. Cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền quyết định việc tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế linh hoạt mà không bắt buộc phải ký kết điều ước quốc tế trong những trường hợp cấp bách, nhằm đảm bảo lợi ích quốc phòng, an ninh và tính kịp thời của hoạt động đối ngoại.
(2) Nghị quyết thiết lập chế định "Đặc phái viên của Chính phủ" về hội nhập quốc tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc tạo ra công cụ ngoại giao linh hoạt, cho phép bổ nhiệm các chuyên gia, nhà ngoại giao xuất sắc đảm nhiệm các nhiệm vụ chiến lược, đặc thù trong một thời gian nhất định để xử lý các vấn đề quốc tế phức tạp hoặc thúc đẩy các sáng kiến kinh tế trọng điểm.
(3) Nghị quyết quy định cơ chế miễn trách nhiệm dân sự trong hoạt động hội nhập quốc tế. Áp dụng đối với các cán bộ, chuyên gia trong trường hợp đã thực hiện đúng quy trình nhưng không đạt kết quả do các yếu tố khách quan, bất khả kháng từ môi trường quốc tế. Chính sách này nhằm khuyến khích tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm và bảo vệ cán bộ trước những biến động khó lường của địa chính trị toàn cầu.
(4) Nghị quyết bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh và giải quyết tranh chấp tại nước ngoài. Quy định rõ cơ chế sử dụng ngân sách nhà nước và các quỹ hỗ trợ để trợ giúp pháp lý, cung cấp thông tin thị trường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia vào các thị trường quốc tế có tiêu chuẩn cao hoặc khi đối mặt với các rào cản thương mại mới.
(5) Nghị quyết quy định cơ chế đặc thù về nguồn nhân lực và đào tạo trọng điểm. Xác định Học viện Ngoại giao là cơ sở đào tạo chuyên sâu, trọng điểm quốc gia về đối ngoại; đồng thời cho phép áp dụng các chế độ đãi ngộ đặc biệt để thu hút các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế là người Việt Nam ở nước ngoài về làm việc trong các cơ quan nhà nước phụ trách hội nhập.
(6) Nghị quyết phân cấp thẩm quyền và bảo đảm ngân sách cho hội nhập quốc tế của địa phương. Quy định các đô thị loại đặc biệt và các tỉnh trọng điểm được chủ động bố trí ngân sách địa phương để tham gia vào các mạng lưới đô thị quốc tế, thực hiện các cam kết về tăng trưởng xanh và chuyển đổi số theo tiêu chuẩn toàn cầu mà không phải chờ phê duyệt từ Trung ương đối với các khoản chi nhỏ lẻ.
(7) Nghị quyết quy định về việc xây dựng và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về cam kết quốc tế. Giao Bộ Ngoại giao chủ trì tích hợp toàn bộ các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế và các cam kết đa phương vào một hệ thống số hóa tập trung, đảm bảo tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các ưu đãi từ hội nhập.
(8) Nghị quyết quy định cơ chế thử nghiệm (Sandbox) trong thực thi các tiêu chuẩn quốc tế mới. Cho phép triển khai thí điểm các quy định quốc tế về kinh tế số, thuế carbon và các tiêu chuẩn phát triển bền vững tại một số khu kinh tế, khu công nghệ cao trước khi nội luật hóa chính thức, giúp Việt Nam thích ứng nhanh với các luật chơi chung của thế giới.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030.
Dưới đây là toàn văn Nghị quyết./. NQ250
Hằng Mến